آموزش جامع Network ACL در اوراکل اپکس(ای‌پکس)آموزش جامع اعطای Network ACL در اوراکل اپکس (ای‌پکس) Oracle APEX ؛ دسترسی REST API و PWA Push Notification

راهنمای عملی برای مدیران پایگاه داده و توسعه‌دهندگان اوراکل اپکس (ای‌پکس)

برای اتصال اپلیکیشن‌های Oracle APEX به سرویس‌های خارجی و ارسال اعلان‌های PWA Push Notification، باید مجوزهای خروجی شبکه در Oracle Database به‌درستی تنظیم شوند. در این مقاله با Network ACL، پارامتر جدید WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL در APEX 26.2، خطای ORA-24247 و نمونه‌کدهای اعطا، بررسی و حذف مجوز آشنا می‌شویم.


۱.Network ACL در اوراکل چیست؟

Network Access Control List تعیین می‌کند کدام کاربر یا Schema پایگاه داده اجازه اتصال به کدام میزبان و پورت شبکه را دارد. برای نمونه می‌توان مجوز دسترسی Schema به نام HR را به hr-api.company.com محدود کرد و برای SALES میزبان دیگری تعیین نمود.

برای مدیریت این مجوزها از پکیج DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN استفاده می‌شود. وجود ACL به‌تنهایی موفقیت اتصال را تضمین نمی‌کند؛ DNS، فایروال، Proxy، گواهی TLS و دسترسی سرویس مقصد نیز مؤثرند.

۲.تغییر مهم APEX 26.2: پارامتر WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL

در Oracle APEX 26.2 پارامتر WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL معرفی شده است. این قابلیت به DBA کمک می‌کند برای درخواست‌های خروجی پشتیبانی‌شده، مجوز اتصال به میزبان‌های خارجی را بر اساس Schema مؤثر در درخواست کنترل کند؛ به‌جای آنکه همه اپلیکیشن‌ها صرفاً از مجوز شبکه Schema مرکزی موتور APEX استفاده کنند.

۲.۱. قبل از APEX 26.2 چه اتفاقی می‌افتاد؟

در مدل پیش‌فرض، زمانی که اپلیکیشن APEX از قابلیت‌های Web Service پشتیبانی‌شده برای فراخوانی یک REST API مانند آدرس زیر استفاده می‌کرد، بررسی مجوز شبکه عمدتاً بر اساس Schema مرکزی موتور APEX انجام می‌شد:

https://api.example.com/customers

برای مثال، اگر دو اپلیکیشن با Parsing Schemaهای HR و SALES از یک APEX Instance استفاده کنند، وجود مجوز اتصال در Schema موتور APEX ممکن است امکان استفاده از همان مجوز مشترک را برای هر دو فراهم کند. البته این موضوع سایر کنترل‌های امنیتی اپلیکیشن و Workspace را حذف نمی‌کند.

۲.۲. با فعال‌سازی مقدار Y چه چیزی تغییر می‌کند؟

وقتی پارامتر روی Y تنظیم شود، برای درخواست‌های خروجی پشتیبانی‌شده، ACL مربوط به Parsing Schema یا Calling Schema (بسته به مسیر فراخوانی) ملاک بررسی قرار می‌گیرد. این تغییر به معنای جابه‌جایی فیزیکی اجرای درخواست HTTP به Schema دیگر نیست؛ بلکه درباره هویت مورد استفاده برای کنترل مجوز شبکه است.

WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL = Y

نمودار مقایسه‌ای: بررسی مجوز شبکه در حالت N و Y

حالت پیش‌فرض: N
APEX App (HR) + APEX App (SALES)
↓
APEX Engine Schema
↓
Shared Engine Network ACL
↓
External REST API

بررسی ACL از طریق Schema مرکزی موتور APEX برای درخواست‌های پشتیبانی‌شده

حالت تفکیک‌شده: Y
APEX App (HR)
↓
HR Schema ACL
↓
hr-api.company.com
APEX App (SALES)
↓
SALES Schema ACL
↓
sales-api.company.com

بررسی ACL بر اساس Parsing Schema یا Calling Schema مؤثر در درخواست

این نمودار صرفاً مدل اعمال مجوز ACL را نمایش می‌دهد و مسیر فیزیکی اجرای درخواست یا تمام جزئیات امنیتی APEX را نشان نمی‌دهد.

۲.۳. تفاوت مقادیر N و Y

مقداررفتار
N (پیش‌فرض)استفاده از Network ACL مربوط به Schema مرکزی موتور APEX برای درخواست‌های خروجی پشتیبانی‌شده
Yاستفاده از Network ACL مربوط به Parsing Schema یا Calling Schema برای درخواست‌های خروجی پشتیبانی‌شده

۲.۴. مثال عملی: تفکیک دسترسی HR و SALES

فرض کنید DBA می‌خواهد Schema منابع انسانی فقط به hr-api.company.com و Schema فروش فقط به sales-api.company.com مجوز اتصال داشته باشند. نمونه اعطای مجوزها:

BEGIN
    DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.APPEND_HOST_ACE(
        host => 'hr-api.company.com',
        ace  => xs$ace_type(
            privilege_list => xs$name_list('connect'),
            principal_name => 'HR',
            principal_type => xs_acl.ptype_db
        )
    );

    DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.APPEND_HOST_ACE(
        host => 'sales-api.company.com',
        ace  => xs$ace_type(
            privilege_list => xs$name_list('connect'),
            principal_name => 'SALES',
            principal_type => xs_acl.ptype_db
        )
    );
END;
/

با فعال‌سازی قابلیت جدید، هر Schema می‌تواند بر اساس ACL مؤثر خود ارزیابی شود. در صورتی که HR هیچ مجوز دیگری برای میزبان فروش نداشته باشد، اتصال آن به API فروش می‌تواند با خطای ORA-24247 مواجه شود. مجوزهای دیگر، نقش‌ها، DNS، Proxy و TLS نیز باید بررسی شوند.

Parsing Schema و Calling Schema: Parsing Schema، Schema مرتبط با اجرای SQL/PLSQL اپلیکیشن APEX است؛ Calling Schema نیز به زمینه مؤثر فراخوانی PL/SQL بستگی دارد. این دو همیشه لزوماً یکسان نیستند. همچنین فراخوانی مستقیم UTL_HTTP تابع قواعد ACL مربوط به زمینه اجرای خود است و نباید با تمام درخواست‌های داخلی APEX یکسان فرض شود.

۲.۵. محدودیت Legacy SOAP

هشدار سازگاری: هنگام فعال‌بودن WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL = Y، درخواست‌های Legacy SOAP پشتیبانی نمی‌شوند. پیش از اعمال این تنظیم در Production، اپلیکیشن‌های قدیمی و وابستگی‌های Web Service را در محیط آزمایشی بررسی کنید.

۲.۶. چرا این قابلیت مهم است؟

  • تفکیک مجوزهای شبکه میان Schemaهای اپلیکیشن‌های مختلف
  • کاهش اتکا به مجوزهای مشترک موتور مرکزی APEX
  • اجرای بهتر اصل Least Privilege برای میزبان‌ها و پورت‌های موردنیاز
  • مدیریت و ممیزی مستقل‌تر دسترسی شبکه در محیط‌های چند Workspace و چند تیمی
نکته مدیریتی: این پارامتر در سطح APEX Instance تنظیم می‌شود، نه برای هر Workspace به‌صورت مستقل. فعال‌کردن آن به‌خودی‌خود ACL جدیدی اعطا نمی‌کند؛ DBA باید مجوزهای لازم را برای Schemaهای مؤثر تعریف کند.

۳.اعطای Network ACL به یک Schema

فرض کنیم می‌خواهیم به Schema آزمایشی HASSANPOUR اجازه اتصال شبکه بدهیم. دستور زیر را با SYS یا حساب مدیریتی دارای اختیار مناسب در PDB صحیح اجرا کنید.

BEGIN
    SYS.DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.APPEND_HOST_ACE(
        host => '*',
        ace  => xs$ace_type(
            privilege_list => xs$name_list('connect'),
            principal_name => 'HASSANPOUR',
            principal_type => xs_acl.ptype_db
        )
    );
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('Network ACL granted to HASSANPOUR');
END;
/
هشدار: مقدار host => '*' به همه میزبان‌ها اشاره دارد و برای محیط Production بیش از حد گسترده است. این مثال صرفاً برای آموزش است.

محدودکردن دسترسی به میزبان مشخص

BEGIN
    SYS.DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.APPEND_HOST_ACE(
        host => 'hr-api.company.com',
        ace  => xs$ace_type(
            privilege_list => xs$name_list('connect'),
            principal_name => 'HR',
            principal_type => xs_acl.ptype_db
        )
    );
END;
/

این دستور یک مجوز connect برای میزبان مشخص ثبت می‌کند؛ برای اطمینان از محدودبودن دسترسی باید سایر ACEهای مؤثر نیز بررسی شوند. در برخی سناریوها مجوز resolve و تنظیمات DNS/TLS هم لازم است.

۴.فعال‌سازی و بررسی پارامتر

با کاربر دارای اختیار مدیریت APEX Instance، پارامتر را فعال کنید:

BEGIN
    APEX_INSTANCE_ADMIN.SET_PARAMETER(
        'WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL', 'Y'
    );
    COMMIT;
END;
/

برای مشاهده مقدار فعلی:

SELECT APEX_INSTANCE_ADMIN.GET_PARAMETER(
    'WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL'
) AS SCHEMA_ACL_STATUS
FROM DUAL;

برای مشاهده ACEهای مربوط به Schema آزمایشی:

SELECT HOST, PRINCIPAL, PRIVILEGE, GRANT_TYPE
FROM DBA_HOST_ACES
WHERE PRINCIPAL = 'HASSANPOUR';
نکته: مقدار Y به‌تنهایی مجوز شبکه جدیدی صادر نمی‌کند؛ باید ACL میزبان‌ها برای Schema مؤثر از قبل تنظیم شده باشد.

۵.تست اتصال و رفع خطای ORA-24247

برای تست مستقیم اتصال با Schema دارای مجوز مناسب، از نمونه زیر استفاده کنید. آدرس را با Endpoint واقعی جایگزین کنید:

SET SERVEROUTPUT ON;
DECLARE
    l_response VARCHAR2(32767);
BEGIN
    l_response := UTL_HTTP.REQUEST(
        'https://hr-api.company.com'
    );
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(SUBSTR(l_response, 1, 1000));
END;
/

اگر مجوز شبکه لازم وجود نداشته باشد، ممکن است با خطای زیر مواجه شوید:

ORA-24247: network access denied by access control list (ACL)
تفاوت مهم: تست مستقیم UTL_HTTP الزاماً همان مسیر امنیتی Web Service در موتور APEX را آزمایش نمی‌کند. برای ارزیابی قابلیت جدید، درخواست را از داخل اپلیکیشن APEX نیز تست کنید.

۶.تنظیم Oracle Wallet و تست ارتباط HTTPS با UTL_HTTP

هنگام اتصال Oracle Database و Oracle APEX به سرویس‌های HTTPS، داشتن مجوز Network ACL به‌تنهایی همیشه کافی نیست. بسته به میزبان مقصد، زنجیره گواهی TLS و تنظیمات پایگاه داده، ممکن است لازم باشد گواهی‌های CA مورد اعتماد در Oracle Wallet موجود باشند یا به آن افزوده شوند. در برخی نسخه‌ها و پیکربندی‌ها امکان استفاده از مخزن گواهی پیش‌فرض نیز وجود دارد؛ بنابراین نیاز به Wallet اختصاصی را باید برای همان محیط بررسی کرد.

تست HTTPS با کاربر SYS

برای بررسی اولیه ارتباط، می‌توانید دستور زیر را با کاربر SYS در محیط آزمایشی اجرا کنید. مسیر Wallet و رمز آن باید با مقادیر واقعی محیط شما جایگزین شوند:

SELECT UTL_HTTP.REQUEST(
    url             => 'https://api.openai.com/v1/models',
    wallet_path     => 'file:/u01/app/oracle/product/19.0.0/dbhome_1/data/wallet',
    wallet_password => 'YOUR_WALLET_PASSWORD'
) AS response_text
FROM DUAL;
هشدار امنیتی: رمز واقعی Wallet را در مقاله، مخزن کد، خروجی SQL یا لاگ‌ها منتشر نکنید. همچنین تست با SYS صرفاً یک بررسی اولیه است؛ موفقیت آن به معنای داشتن مجوز برای Parsing Schema یا Calling Schema اپلیکیشن APEX نیست.

خطاهای رایج هنگام تست

خطاتوضیح احتمالی
ORA-24247مجوز Network ACL کافی نیست.
ORA-29024اعتبارسنجی گواهی TLS ناموفق است.
ORA-28759Wallet یا فایل مربوط به آن قابل بازشدن نیست.
ORA-29273خطای عمومی HTTP؛ جزئیات خطای زیرین باید بررسی شود.
نکته درباره API نمونه: نشانی https://api.openai.com/v1/models معمولاً به API Key نیاز دارد. پاسخ HTTP 401 می‌تواند نشان دهد که اتصال HTTPS برقرار شده، اما احراز هویت انجام نشده است. بسته به تنظیمات UTL_HTTP ممکن است این پاسخ به‌صورت خطای HTTP گزارش شود؛ در نتیجه موفقیت تست را فقط با بازگشت محتوای JSON نسنجید.

پس از بررسی اولیه، اتصال را با Schema مؤثر در اجرای درخواست APEX نیز آزمایش کنید. در کنار Wallet و گواهی‌ها، وضعیت DNS، Firewall، Proxy و مجوزهای ACL را هم کنترل کنید.

۷.حذف مجوزها و بازگرداندن تنظیمات (Reset)

برای بازگرداندن رفتار پیش‌فرض APEX:

BEGIN
    APEX_INSTANCE_ADMIN.SET_PARAMETER(
        'WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL', 'N'
    );
    COMMIT;
END;
/

برای حذف ACE آزمایشی HASSANPOUR که روی همه میزبان‌ها تعریف شده بود:

BEGIN
    SYS.DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.REMOVE_HOST_ACE(
        host => '*',
        ace  => xs$ace_type(
            privilege_list => xs$name_list('connect'),
            principal_name => 'HASSANPOUR',
            principal_type => xs_acl.ptype_db
        ),
        remove_empty_acl => TRUE
    );
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('Network ACL revoked from HASSANPOUR');
END;
/

این دستور فقط ACE مشخص‌شده را حذف می‌کند؛ ممکن است مجوزهای دیگری همچنان برقرار باشند.

پارامتر مستقل DBMS Credential

اگر در آزمایش خود پارامتر INSTANCE_DBMS_CREDENTIAL_ENABLED را نیز تغییر داده‌اید، تنها در صورت نیاز به بازگرداندن همان تغییر، آن را جداگانه تنظیم کنید:

BEGIN
    APEX_INSTANCE_ADMIN.SET_PARAMETER(
        'INSTANCE_DBMS_CREDENTIAL_ENABLED', 'N'
    );
    COMMIT;
END;
/

این پارامتر مستقل از WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL است و نباید بدون بررسی تنظیم قبلی تغییر کند.

REVOKE EXECUTE با حذف ACL متفاوت است

REVOKE EXECUTE
ON HASSANPOUR.OFFICE_HOURS_TEST_1
FROM PUBLIC;

دستور بالا فقط مجوز اجرای شیء PL/SQL را از PUBLIC لغو می‌کند و جایگزین حذف Network ACL نیست.

۸.Network ACL برای PWA Push Notification در Oracle APEX

در اپلیکیشن‌های Progressive Web App (PWA)، موتور APEX برای ارسال Push Notification به کاربران عضو، با سرویس‌های Push مرورگرها ارتباط HTTPS برقرار می‌کند. در نصب‌های مستقل و On-Premises ممکن است نیاز باشد ACL خروجی برای این ارتباط‌ها به‌صورت دستی تنظیم شود.

طبق راهنمای ارائه‌شده برای این سناریو، خطای ORA-24247 معمولاً نباید در APEX Service یا APEX روی Autonomous Database رخ دهد؛ اما در محیط‌هایی که خروجی شبکه به‌صورت دستی محدود می‌شود، باید مجوزهای لازم بررسی شوند.

میزبان‌های مورد استفاده برای ارسال Push

میزبانسرویس
*.push.apple.comApple Push
*.notify.windows.comWindows Push
updates.push.services.mozilla.comMozilla Push
android.googleapis.comGoogle
fcm.googleapis.comFirebase Cloud Messaging

فهرست بالا از نمونه اسکریپت ارائه‌شده برای این سناریو گرفته شده است؛ Endpointهای لازم را با مستندات نسخه نصب‌شده و تنظیمات محیط خود تطبیق دهید.

اسکریپت ACL برای Push Notification

کد زیر را با کاربر SYS یا حساب DBA دارای اختیار لازم اجرا کنید. پیش از اجرا، مقدار l_principal را با نام واقعی Schema موتور APEX در محیط خود جایگزین کنید. برای مثال نام Schema موتور ممکن است به نسخه نصب‌شده وابسته باشد.

-- Run as SYS or authorized DBA in the correct PDB
DECLARE
    l_principal VARCHAR2(128) := 'APEX_260200'; -- VERIFY FIRST
    l_proxy VARCHAR2(100) := NULL; -- e.g. 'proxy.example.org'
    l_proxy_port NUMBER := 80;
    l_hosts apex_t_varchar2 := apex_t_varchar2(
        '*.push.apple.com',
        '*.notify.windows.com',
        'updates.push.services.mozilla.com',
        'android.googleapis.com',
        'fcm.googleapis.com'
    );

    PROCEDURE add_priv(
        p_priv VARCHAR2,
        p_host VARCHAR2,
        p_port NUMBER
    ) IS
    BEGIN
        DBMS_NETWORK_ACL_ADMIN.APPEND_HOST_ACE(
            host       => p_host,
            lower_port => p_port,
            upper_port => p_port,
            ace        => xs$ace_type(
                privilege_list => xs$name_list(p_priv),
                principal_name => l_principal,
                principal_type => xs_acl.ptype_db
            )
        );
    END;
BEGIN
    IF l_proxy IS NOT NULL THEN
        add_priv('connect', l_proxy, l_proxy_port);
    END IF;

    FOR j IN (
        SELECT column_value AS hostname FROM TABLE(l_hosts)
    ) LOOP
        add_priv('connect', j.hostname, 443);
    END LOOP;

    COMMIT;
END;
/
قبل از اجرا: مقدار APEX_260200 در این نمونه فقط یک نام پیشنهادی مطابق الگوی نسخه است؛ وجود و درست‌بودن آن را در دیتابیس خود تأیید کنید. همچنین امکان استفاده از نوع APEX_T_VARCHAR2 توسط کاربر اجرایی را بررسی کنید. اگر دسترسی به این نوع فراهم نیست، از نوع Collection محلی یا روش دیگری برای پیمایش میزبان‌ها استفاده کنید.

در نمونه اولیه این سناریو، عبارت apex_application.g_flow_schema_owner برای تعیین Principal به کار رفته بود. در اجرای مستقل اسکریپت با SYS بهتر است نام واقعی Schema موتور APEX به‌صورت صریح و پس از بررسی تنظیم شود؛ به متغیر وابسته به زمینه اجرای APEX اتکا نکنید.

اگر سازمان از Proxy استفاده می‌کند، علاوه بر ACL مربوط به Proxy، پیکربندی Proxy خود APEX نیز باید صحیح باشد. بازبودن پورت 443 و معتبر بودن TLS نیز ضروری است.

نکته APEX 26.2: فعال‌سازی WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL = Y به‌تنهایی به معنی صدور مجوز خودکار برای ارتباط‌های داخلی ارسال Push نیست. برای Push Notification باید Principal مؤثر در عملیات را به‌طور مستقل بررسی و تست کنید.

۹.نکات امنیتی و جمع‌بندی

  • از اصل Least Privilege پیروی کنید و به‌جای * میزبان و پورت مشخص تعریف کنید.
  • پیش از فعال‌سازی تنظیم جدید، REST APIها و سرویس‌های Legacy SOAP را در محیط آزمایشی بررسی کنید.
  • مجوزهای موجود را در DBA_HOST_ACES کنترل کنید و تغییرات را مستند کنید.
  • ACL، تنظیم Proxy، فایروال، DNS و TLS را به‌عنوان لایه‌های جداگانه بررسی کنید.
  • دستورات مدیریتی را در PDB صحیح اجرا کنید و پس از آزمایش ACEهای موقت را حذف کنید.
جمع‌بندی: در APEX 26.2، پارامتر WEBSERVICE_USE_SCHEMA_ACL امکان جداسازی مجوزهای شبکه در سطح Schema برای درخواست‌های پشتیبانی‌شده را فراهم می‌کند. در کنار ارتباط REST API، ارسال PWA Push Notification نیز ممکن است به ACL مخصوص Schema مؤثر نیاز داشته باشد. تنظیم دقیق میزبان‌ها و تست واقعی در محیط مقصد، کلید پیاده‌سازی امن این قابلیت است.

۱۰.منابع رسمی Oracle

یادداشت: نمونه‌های SQL برای آموزش هستند و اجرای آن‌ها در محیط مقصد به مجوزهای مناسب، نسخه Database و پیکربندی واقعی APEX وابسته است. اسکریپت PWA از نمونه ارائه‌شده در گفتگو اقتباس شده و میزبان‌ها و Schema موتور باید پیش از استفاده عملی تأیید شوند.

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

keyboard_arrow_up
Oracle APEX Capabilities (OAC)